Caner Fidaner'den

Dillerin ayırdığını, sözcükler birleştirir

Özgür Sözcükler Hareketi

KBretton – Woods Anlaşması 1971’de yürürlükten kalktı. Bu gelişmenin pek bilinmeyen bir sonucu olarak sözcükler dünyasındaki özgürlük özlemleri su yüzüne çıktı. Mumaileyh, Domates, Utkun, Zencefil, Çikolata, Ehemmiyet, Arda, Zimmet, Narenciye, Zatî, Hulahop, Merdiven gibi kökenleri ve kullanım sıklıkları çok farklı bir düzine sözcüğün öncü kadrosunu oluşturduğu bu özgürlük hareketi hızla genişledi ve onuncu yılını doldurmadan dernek kurma aşamasına geldi.

Harekete gönül vermiş sözcükler ilk büyük toplantılarını 1977 yılının 1 Mayıs günü, adı gizli tutulan sönmüş bir yanardağın kraterinde yaptılar. Bu toplantıda hızla bir dernek kurma kararı alındı. Malûm nedenlerle resmi makamlara bildirilmeyen bu örgütün genel kurul toplantıları iki yılda bir gözlerden uzak yerlerde yapılıyordu; bazen durgun bir gölün kıyısında bir kulübede, bazen bir çam ormanının derinliklerinde. Tartışmalar yavaş ilerlediği için topluluğun bir manifestoya sahip olması yirmi yıl sürdü. 1999’da son halini alan manifestonun kamuoyuna, yirmi birinci yüzyılın ilk dakikalarında sunulması fikri genel kabul gördü. Açıklamanın 31 Aralık 1999’u 1 Ocak 2000’e bağlayan geceyarısı yapılması düşünüldü. Ancak hareketin kıdemli üyelerinden Müteyakkız bu tarihe itiraz etti, çünkü ona göre yirmi birinci yüzyıl 1 Ocak 2000’de değil, 1 Ocak 2001’de başlayacaktı. Sıfır ile Yüzyıl’ın desteğiyle üyeleri ikna etti ve açıklama bir yıl sonraya ertelendi.

2001 yılının ilk dakikalarında, yani tam geceyarısı çok sayıda radyo istasyonu Özgür Sözcükler Manifestosu’nun ilk versiyonunu okuyordu. Derneğin daha sonraki toplantılarında manifestonun yığınlara bir bütün olarak değil, parça parça yayılmasının daha uygun olacağına karar verildi. Bu nedenle 2001’le başlayan on beş yıllık dönemde manifestonun cümleleri çok farklı yazılı ve sözlü kanallardan tek tek cümle aleme duyuruldu.

Yazılı kanallara şöyle örnekler verilebilir: Dolmuşlardaki özlü sözler, takvim yaprakları, gazetelerin reklam sayfaları, konser duyuruları, tüketim mallarının el ilânları, resmi yazışmalara ekli belgeler. Sesli olarak ise radyoların “Sorun, cevap verelim” programları, bankaların telefonla kredi teklifleri, maçlardaki tezahüratlar, anketörlerin form doldurma görüşmeleri gibi kanallar kullanıldı.

Sosyal medyanın yaygınlaşması Özgür Sözcükler Hareketi için büyük fırsatlar yarattı. Aynen, Sıkıntı, Dürt, İnşallah, Çak, Cikleme ve Oryantalist’ten oluşan bir “Sosyal Medya Komisyonu” kuruldu. Bu komisyonun önerileri doğrultusunda, manifesto elektronik ortamda yine cümle cümle yaygınlaştırıldı.

Manifestonun son versiyonu titizlikle gizli tutuluyordu. Bilindiği gibi 2015’te Ninova Belgeleri olarak bilinen büyük bir internet sızıntısı oldu, bu sırada belgenin tümü haberciler tarafından ele geçirildi. Son manifestoyu bir bütün olarak ilk kez burada yayımlıyoruz.

.

ÖZGÜR SÖZCÜKLER MANİFESTOSU

1. Metinlerin üzerinde bir hayalet dolaşıyor, özgür sözcüklerin hayaleti.

2. Yüzlerce yıl sözlük sayfalarında yazılmış anlamlarına zincirle bağlı olduklarını düşünmüş sözcüklerin birçoğu bu bağlanmanın görece olduğunu artık fark etti ve “kendisi için (per se) sözcük” düzeyine yükseldi. Bu özgür sözcüklerin sayısı günden güne artıyor.

3. İnanıyor ve açıklıyoruz ki hiçbir sözcük, kendisi daha var olmadan belirlenmiş bir anlama bağlı kalmak zorunda değildir. Her sözcüğün kendi anlamını güçlendirmeye, hafifletmeye ya da tümüyle değiştirmeye hakkı vardır.

4. Bütün dillerin sözcükleri, birleşin! Size atfedilmiş anlamlarınızdan başka kaybedecek bir şeyiniz yoktur.

….

Göz gezdirdiğiniz blogda yer alan sözcüklerin tümü Özgür Sözcükler Manifestosu’nu imzalamıştır. Bu yüzden blogdaki bir metni bir sonraki okuyuşunuzda sözcüklerin bir kısmı değişmiş olabilir, şaşırmayın. Hiçbiri değişmemiş de olabilir, ona da şaşırmayın.

.

Caner Fidaner

 

Reklamlar

11/02/2016 - Posted by | Çok kısa öyküler, Uncategorized | ,

2 Yorum »

  1. Kalemine destek Arkadaşım. Bence de özgürlük dediğin böyle bir şey… 😀

    Yorum tarafından Funda Turper | 11/02/2016 | Cevapla


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: